Capaciteitenonderzoek

Bij een onderzoek naar de capaciteiten gaat het er vooral om een inschatting te kunnen maken van de aanwezige aanleg van iemand. “Algemene aanleg” of “algemene capaciteiten” mag vertaald worden in het woord “ intelligentie” of kortweg IQ.
Dat is dus iets heel anders dan het bepalen van het niveau op bijvoorbeeld (BL) begrijpend lezen, (TL) Technisch lezen, (SP) Spelling en (RE)
Het niveau van BL, TL, SP en RE wordt omgezet in DLE's.
Wat betekent DLE?
Vanaf groep 3 kan ieder kind 10 DLE punten per jaar verdienen. (de vakantie maanden tellen niet mee) Na 1 jaar heeft het kind dus 10 DLE's.
Dit betekent dat hij in groep 4 20 DLE's kan behalen en doorgeredeneerd t/m groep 8 zijn dat 60 DLE's.
Een leerling  die naar het voortgezet onderwijs gaat met op alle vakken (BL, TL, SP en RE) 60 DLE punten is dan op niveau. Dit niveau is onafhankelijk van de basisschool te bepalen.
Als er nu sprake is van (een) leerachterstand(en) is het mogelijk dit te vergelijken met zijn intelligentieniveau. Een leerling met een gemiddeld intelligentieniveau van ≥ 100 moet theoretisch in staat zijn om geen leerachterstanden op te lopen.
Zowel het intelligentieniveau als het school leerniveau zijn te meten. Als aan alle voorwaarden is voldaan is er geen discrepantie tussen het IQ en de leerprestaties.

 


Algemene intelligentie (IQ)
Met een algemeen intelligentie-onderzoek kan allereerst een intelligentie quotiënt (IQ) worden bepaald. Daarnaast kan ook worden bekeken of en in hoeverre er een verschil is tussen het Verbale (Talige) IQ (van belang voor bijvoorbeeld taal) en het Performale (Praktische) IQ (denk bijvoorbeeld aan ruimtelijk inzicht). Tenslotte kan er globaal iets worden gezegd over enkele specifieke factoren (concentratie, geheugen, verbaal begrip etc.).

Intelligentie kunnen groepsgewijze of individueel worden afgenomen. Bij groepsgewijze afgenomen intelligentietest ontbreekt een nauwkeurige observatie door de orthopedagoog / psycholoog.

Een zeer goede intelligentietest voor kinderen is de RAKIT De Rakit is al af te nemen bij zeer jonge kinderen vanaf 4,2 jaar.

De meest gebruikte intelligentietest is de WISC III 2002 NL (De WISC RN is dermate verouderd dat ze niet meer wordt gebruikt!) Deze is af te nemen vanaf 6 jaar t/m 16 jaar.

Hoogbegaafdheid
Om vast te kunnen stellen of er sprake is van hoogbegaafdheid is het in ieder geval nodig, dat een beeld wordt verkregen van de hoogte van het IQ. Daartoe zal dus een algemene intelligentietest dienen te worden afgenomen. Om van hoogbegaafdheid te mogen spreken is echter meer nodig. Te denken valt dan aan kenmerken als het kunnen doorzien van sociale patronen, intellectuele nieuwsgierigheid, creativiteit, moeilijk keuzes kunnen maken (alles is interessant), gevoelig zijn voor behoeftes van anderen etc..

Wanneer?

Het laten uitvoeren van een intelligentie-onderzoek kan in verschillende gevallen zinvol zijn:
- wanneer een leerling over de hele breedte zwak presteert op school
- als een second opinion (bijvoorbeeld na een tegenvallende Cito-score)
- wanneer de vraag naar boven komt “is dit een kind voor het Speciaal Onderwijs of niet?”
- bij de vraag “lijkt het VWO een haalbare kaart, uitgaande van haar/zijn intelligentie?”
- als onderdeel van een onderzoek naar hoogbegaafdheid
- mijn zoon/dochter heeft het moeilijk op het VMBO-T of HAVO, is het niveau niet te hoog gegrepen?

Uitvoering

Een test moet worden uitgevoerd door een universitair geschoold psycholoog of orthopedagoog met een diagnostische aantekening. (Dus géén testassistentes!) Er dient uitsluitend gebruik gemaakt van betrouwbare, goed genormeerde testen.

Duur

De afname van een intelligentieonderzoek duurt ongeveer 2-3 uur. Het complete onderzoek naar de specifieke aanleg neemt ruim 3-4 uur in beslag, want een aanvullend onderzoek naar de persoonlijkheid en concentratie hoort er ook bij. Ook een onderzoek naar hoogbegaafdheid zal een dagdeel in beslag nemen (drie uren).

Resultaten

De resultaten van het onderzoek worden vastgelegd in een schriftelijk verslag. Dit dient altijd te worden aangevuld met een mondelinge toelichting. Aan de hand van het verslag worden de resultaten dan nader toegelicht en is er gelegenheid voor het stellen van vragen.

Kosten

Prijs op aanvraag.